Congestie management vraag en antwoord

Vind het antwoord op je vragen

Wij begrijpen dat de introductie van de nieuwe marktrol CSP veel vragen met zich meebrengen. Daarom delen wij de meest gestelde vragen over congestiemanagement met bijbehorende antwoorden. Deze Q&A zal up-to-date worden gehouden door vragen van klanten en marktpartijen toe te voegen met bijbehorende antwoorden.

Wat is congestie?

Congestie betekent dat de vraag naar transport van elektriciteit groter is dan de beschikbare transportcapaciteit van het bestaande net.

Hoe wordt de transportcapaciteit bepaald?

We doen dit op basis van de eisen uit de nieuwe Netcode: 'De aanwezige transportcapaciteit wordt, conform de Netcode, bepaald aan de hand van de netontwerpcriteria en operationele veiligheidsgrenzen die van toepassing zijn. Zie artikel II van het Ontwerpbesluit.'

Wat is een congestiegebied?

In een congestiegebied is de maximale transportcapaciteit van het elektriciteitsnet bereikt. Dit betekent dat er geen ruimte is voor het toekennen van transportrechten aan klanten (zowel nieuwe aansluitingen als GTV-verhogingen. Er moet eerst worden uitgebreid of er moet extra ruimte komen via bijvoorbeeld het toepassen van congestiemanagement. 

Ontstaan er storingen door congestie?

Nee. De netbeheerders bewaken de veiligheid en leveringszekerheid van het elektriciteitsnet. In een zwaarbelast elektriciteitsnet laten netbeheerders daarom geen nieuwe aansluitingen toe. En bestaande aansluitingen kunnen niet meer capaciteit gebruiken dan hun contract toestaat.

Hoeveel congestiegebieden/schaarstegebieden/knelpunten zijn er?

De congestiegebieden worden weergegeven op de volgende webpagina's:

Wie bepaalt of een gebied een congestiegebied is (en op welke gronden)?

Dat doen de netbeheerders: zij hebben inzicht in de capaciteit en het gebruik van het elektriciteitsnet. Zij zijn ook verantwoordelijk voor de betrouwbaarheid en leveringszekerheid en zorgen daarom dat het net niet wordt overbelast.

Wat is congestiemanagement?

Congestiemanagement is een gereguleerde vorm van een flexmarkt die bedoeld is als tijdelijke maatregel ter overbrugging van de periode tot een netverzwaring. Het doel is om een weigering van een transportverzoek (‘een transportbeperking opleggen’) te voorkomen (verzoeken van nieuwe aangeslotenen of verzoeken om verhogingen van bestaande aangeslotenen). Met congestiemanagement wordt — op momenten dat de vraag naar transport van elektriciteit hoger is dan wat het elektriciteitsnet aankan — de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet verdeeld. Dit doen de netbeheerders door aan (groot)verbruikers en producenten van elektriciteit te vragen om:

  • Minder aan het net leveren
  • Minder verbruiken
  • Meer aan het net leveren
  • Meer verbruiken

De ruimte die daarmee op het net ontstaat, kan de netbeheerder verdelen onder de klanten op de wachtlijst. Hiermee kunnen netbeheerders efficiënter gebruik maken van de beschikbare ruimte van het elektriciteitsnet en meer klanten transportvermogen toekennen, totdat de netuitbreiding gerealiseerd is. Congestiemanagement is een tussentijdse oplossing: het is een verdeelmechanisme waardoor de aanwezige transportcapaciteit beter benut kan worden en levert tijdelijk extra ruimte om meer klanten te voorzien in hun vraag naar transportcapaciteit. Het creëert geen structurele oplossing, de aanwezige transportcapaciteit is nog hetzelfde. Hiervoor breiden de netbeheerders het elektriciteitsnet de komende jaren op veel plaatsen uit.

Wat als congestiemanagement goedkoper is dan netverzwaring?

Congestiemanagement is een tijdelijke maatregel, ter overbrugging, tot de netverzwaring gerealiseerd is. Het doel is om (een deel van de) transportverzoeken te honoreren en zo nieuwe én bestaande klanten van de gewenste transportcapaciteit te voorzien. In de tussentijd zou de netbeheerder kunnen overwegen om 'verzwaren tenzij' toe te passen.

Hoe wordt besloten om congestiemanagement toe te passen?

Wanneer de Netbeheerder als gevolg van een transportverzoek in een gebied fysieke congestie verwacht die niet met technische oplossingen verholpen kan worden, dient de Netbeheerder een vooraankondiging op onze website te plaatsen waarin dit aangegeven wordt. Vervolgens start de Netbeheerder een congestiemanagementonderzoek. Voor verdere toelichting zie het hoofdstuk congestiemanagementonderzoek.

De wens voor "voldoende concurrentie" is begrijpelijk, maar geen noodzakelijke voorwaarde. Toch?

Dit is geen noodzakelijke voorwaarde, maar concurrentie helpt ons wel om congestie tegen redelijke kosten te managen middels marktgebaseerd congestiemanagement. Daarnaast helpt het ons ook om onder ons kostenplafond te blijven voor het congestiegebied en een reële prijs te krijgen voor het oplossen van de congestie. Dus geen noodzakelijke voorwaarde, maar wel wenselijk voor de netbeheerders. Als een marktgebaseerde oplossing onvoldoende blijkt, dan kan een aangeslotenen/CSP in bepaalde gevallen verplicht worden tot deelname aan congestiemanagement, te weten niet-marktgebaseerd congestiemanagement.

Komt er ook een mogelijkheid om flexvermogen geaggregeerd aan te bieden?

Het geaggregeerd aanbieden van flexvermogen in congestiegebieden is reeds mogelijk via GOPACS. Daarvoor moet de CSP contact opnemen met de netbeheerder om dit te bespreken. Voor wat betreft de officiële CSP-erkenning & gerelateerde processen op GOPACS: dit wordt op GOPACS geïmplementeerd. Voorwaarden voor aggregatie zijn dat alle geaggregeerde aansluitingen behoren tot dezelfde BRP (Balance Responsible Party), telemetrisch bemeten zijn, op kwartierwaarden worden gealloceerd en ze binnen hetzelfde congestiegebied vallen. Zie voor verdere toelichting over wanneer een CSP voor een groep biedingen kan doen o.a. artikelen 9.32 en 9.34 uit de Netcode elektriciteit.

Rol aangeslotenen

Welke rol spelen klanten bij congestiemanagement?

De klant speelt vanzelfsprekend een grote rol in het ontlenen van lokale flexibiliteit op plaatsen waar het net zijn maximale capaciteit heeft bereikt. Meedoen aan congestiemanagement levert extra verdienkansen op voor grootverbruikers en grote producenten van wind- en zonnestroom met flexibel vermogen of in de toekomst klanten met kleinere aansluitingen die zich groeperen via een Congestion Service Provider (CSP). Daarnaast draagt het bij aan de duurzaamheid van het net doordat er meer duurzame opwek gerealiseerd kan worden.

Rol marktpartijen

Welke rol spelen marktpartijen bij congestiemanagement? 

CSPs zijn de partijen die het flexibel vermogen daadwerkelijk ontsluiten naar netbeheerder. Voor hen is vooral van belang dat zij de noodzaak tot levering van flexibiliteit via de verschillende congestiemanagementproducten goed begrijpen en eventuele voorkeuren kunnen aangeven op welke wijze (IT) zij dit aan de netbeheerder gaan aanbieden. Daarnaast spelen de BRPs een belangrijke rol in het aanleveren van transportprognoses aan de netbeheerder.  

Zijn langetermijncontracten (biedplichtcontract, capaciteitsbeperkend contract met en zonder afroep), alleen standaardcontracten of is ook maatwerk mogelijk?

We gaan uit van zo veel mogelijk standaardisatie, maar soms is maatwerk nodig. Met name in gebieden met afnemers (LDN).

Wat is de tijdsperiode voor 'lange termijn'? Is dat de gehele congestieperiode of enkele jaren?

Langetermijncontracten kunnen variëren in lengte. Dit kan de hele congestieperiode duren, maar afhankelijk van de situatie ook korter.

Kunnen langetermijncontracten ook beschikbaar worden gesteld aan TenneT? Of alleen aan andere regionale netbeheerders?

De langetermijncontracten zullen met name beschikbaar gesteld worden tussen TenneT en de regionale netbeheerders. Netbeheerders onderling hebben hier minder behoefte aan, omdat er maar beperkte overlap zit in netgebieden.

T-prognoses

Wie is er verantwoordelijk voor het indienen van transportprognoses?

De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het indienen van transportprognose is de aangeslotene. De route voor het indienen hiervan loopt via de BRP.

Is het mogelijk om bij afroep biedingen in te leggen D-1 voor 07.00 uur (D-2)?

Dit kan zeker. D-1 (Day Ahead) moet hier gezien worden als de gehele periode voorafgaand aan de sluiting van de Day Ahead markt. Tegelijk moet worden gesteld dat de nauwkeurigheid van onze prognoses sterk afneemt naarmate ze langer voor de dag van levering ("D") worden uitgevoerd.

Worden de prognoses als uitgangspunt gebruikt voor de hoeveelheid potentieel benodigde congestieverlichting?

De prognoses worden gebruikt voor de netveiligheid analyse en voor het bepalen of er congestie optreedt.

Financiën

Hoe zit het precies met de financiële grens? 

De financiële bovengrens moet volgens de ACM in verhouding staan tot de (maatschappelijke) waarde van het extra transport dat met congestiemanagement kan worden gefaciliteerd. Als er geen financiële bovengrens zou worden vastgelegd, zou dat betekenen dat een netbeheerder ongelimiteerd financiële middelen moet inzetten om afnemers tegen betaling te verzoeken om hun vraag naar transport aan te passen, ook al zouden de maatschappelijke baten van de extra getransporteerde elektriciteit lager zijn dan de kosten voor congestiemanagement. De regelgeving stelt daarom dat de netbeheerder per congestiegebied geen congestiemanagement hoeft toe te passen voor de vraag naar transport als geldt dat de kosten voor congestiemanagement gedurende de periode waarvoor het congestiegebied is aangewezen groter zijn dan de financiële grens. Deze financiële grens bedraagt EUR 1,02 per MWh van de hoeveelheid energie die met de aanwezige transportcapaciteit kan worden getransporteerd in het congestiegebied gedurende de congestieperiode. De formule om de financiële grens te berekenen is: capaciteit knelpunt [MW] * verwachte duur congestie [h] * factor (€1,02 per MWh).

Wie draagt de kosten?

De netbeheerders investeren naast uitbreiding van het net ook in congestiemanagement. Zo kunnen we het elektriciteitsnet optimaler gaan benutten in gebieden waar er een tekort aan capaciteit is. Deze kosten bestaan o.a. uit door de netbeheerder betaalde vergoedingen aan de partijen die ons helpen met het oplossen van congestie. Omdat we werken met maatschappelijk geld, is een financiële grens bepaald door de ACM voor het uitvoeren van congestiemanagement door de netbeheerders. De efficiënte kosten worden meegenomen in de bepaling van de toegestane inkomsten en tarieven van netbeheerders (en komen voornamelijk terecht in de tarieven voor verbruikers). Dit levert echter geen 1 op 1 vergoeding hiervan op.

Nieuwe Netcode

Waarvoor dient deze nieuwe regelgeving? 

  1. Mogelijkheden voor inzet van flexibiliteit vergroten. Het besluit bevat instrumenten waarmee flexibiliteit in het net ontsloten kan worden in een congestiegebied middels congestiemanagement.
  2. Congestiemanagement als maatregel om, in afwachting van een netverzwaring, toch alvast extra transportrechten te kunnen toekennen. In de uitvoering van congestiemanagement kunnen de flexibiliteitsinstrumenten van punt 1 ingezet worden.

Wordt er volgens de nieuwe Netcode weer congestiemanagementonderzoek gedaan in alle rode schaarstegebieden?

Alle gebieden worden opnieuw getoetst. De vraag is alleen hoe snel dat kan. Het is het voornemen van netbeheerders om dit binnen een jaar te doen, rekening houdend met de resterende duur van de congestie (bijv. gebieden waarin de verzwaring binnen 6 maanden gepland staan zullen niet opnieuw onderzocht worden).

Congestiemanagementonderzoeken

Wat komt er bij een congestiemanagementonderzoek kijken?

Bij een congestiemanagementonderzoek kijkt de netbeheerder of er in een congestiegebied mogelijkheden zijn om congestiemanagement toe te passen. Daarvoor wordt een technische analyse, een financiële analyse en een marktanalyse gemaakt van het netwerk en de mogelijkheden. Ook wordt er een uitgebreide marktconsultatie gedaan om te toetsen of er voldoende klanten en/of marktpartijen zijn die flexibel met hun vermogen om kunnen gaan. Op basis van deze inzichten publiceert de netbeheerder een eindrapport met een toelichting op alle onderdelen van het congestiemanagementonderzoek, waarop de uitkomst van het onderzoek (er is wel of geen congestiemanagement mogelijk in het gebied/welke vorm van congestiemanagement kan worden toegepast) wordt gebaseerd. 

Is het bepalen of er sprake is van natuurlijke groei onderdeel van het onderzoek?

Ja. Bij autonome groei/natuurlijke groei bij kleinverbruikers is er geen mogelijkheid om aanvragen te weigeren. Voor deze natuurlijke groei bij kleinverbruikers moet de netbeheerder een inschatting maken van de hoogte van de groei. Als die inschatting verkeerd is, kan dit tot meer congestie leiden en dat kan van invloed zijn of marktgebaseerd congestiemanagement mogelijk is of niet-marktgebaseerd congestiemanagement (zie paragraaf diensten voor verdere toelichting over marktgebaseerd en niet-marktgebaseerd congestiemanagement).

Blijft een rood gebied op rood tot de resultaten van het heronderzoek iets anders concluderen?

Ja, er worden in ieder geval geen transportaanvragen gehonoreerd totdat de heronderzoeken zijn afgerond. De conclusie van het heronderzoek bepaalt of dit daarna wel of helaas nog steeds niet mogelijk is.

Hoe wordt er omgegaan met aanvragen in gebieden waar het onderzoek nog niet is afgerond?

Deze aanvragen worden, nadat de klant opdracht heeft gegeven, op de wachtlijst geplaatst. Nadat het onderzoek is afgerond is duidelijke welke aanvragen, op volgorde van binnenkomst, kunnen worden geaccordeerd.

Technische grens

Hoe zit het precies met de technische grens?

Het is goed om te benoemen dat de hoeveelheid extra transportcapaciteit die in een net gecreëerd kan worden via congestiemanagement eindig is. De fysieke transportcapaciteit neemt door het uitvoeren van congestiemanagement namelijk niet toe. Zolang de uitvoering van de verzwaring duurt, wordt door congestiemanagement de fysieke transportcapaciteit verdeeld over klanten door het invoeden of afnemen op specifieke momenten aan te (laten) passen. Hier zit uiteraard een grens aan, gekeken naar netontwerpcriteria en operationele veiligheidsgrenzen in een net(deel). In de regelgeving vraagt de ACM de netbeheerders te gaan tot 110-150% van de technische grens, afhankelijk van de aanwezigheid van regelbaar vermogen. Het doel van de congestiemanagementonderzoeken is dan ook om een passende oplossing te vinden, waarin voldoende maatregelen te nemen zijn om het risico van congestiemanagement voor de overige aangeslotenen te beperken.

Hoe denkt de netbeheerder de technische grens te borgen?

De technische grens is een limiet waarboven de netbeheerder is ontslagen van het verder toekennen van vermogen op basis van congestiemanagement.

Hoe gaat het in de praktijk als klanten straks gedwongen worden om deel te nemen aan congestiemanagement?

De netbeheerders werken op dit moment samen uit hoe zij dit op basis van de gepubliceerde regelgeving in de praktijk gaan toepassen. Hierbij zullen zij zo veel mogelijk bij de marktgebaseerde processen aansluiten. We zijn eind mei gestart met de voorbereiding en invulling van de nieuwe spelregels voor congestiemanagement en hadden 6 maanden (tot november 2022) de tijd om deze toe te passen in onze bedrijfsprocessen.

Is voor niet-marktgebaseerd ook CSP nodig?

Voor niet-marktgebaseerd is een CSP verplicht. De aangeslotene dient zich te vertegenwoordigen door een CSP.

Onder welke omstandigheden worden aansluitingen boven 1MW verplicht om deel te nemen aan niet-marktgebaseerd congestiemanagement en welke verplichtingen horen daarbij?

In grote lijnen kan worden gesteld dat een verplichting opgelegd zal worden als blijkt dat marktgebaseerd congestiemanagement niet werkt. De netbeheerder doet een uitvraag, aangeslotenen zal worden gevraagd het eigen flexibele vermogen minimaal aan te bieden aan de netbeheerder tegen gereguleerde maximale vergoedingen.

Zijn deze vergoedingen voor niet-marktgebaseerd congestiemanagement al bekend en waar zijn die terug te vinden?

De Netcode geeft een duidelijk kader voor de vergoedingen van opwek. Die zullen toegepast worden.

Kan de CSP-procedure niet beter door een onafhankelijke instantie worden uitgevoerd?

De CSP-procedure volgens hetzelfde principe als de BSP-procedure (Balancing Service Provider). Volgens de Netcode moeten netbeheerders de procedure inrichten en vormgeven. Het betreft hier ook een rol specifiek voor het verlenen van een dienst aan de netbeheerders.

Voldoet één CSP-erkenning voor alle netbeheerders?

De CSP-erkenning is landelijk geldig, dus voor alle netbeheerders.

Kunnen er meerdere CSP's vanuit één juridische entiteit worden geregistreerd?

Nee. Er kan slechts één erkenning verleend worden aan één partij.

Als de CSP zijn erkenning zou verliezen, is dat per aansluiting of als geheel CSP?

Geheel als CSP.

Hoe zit het met leveringszekerheid van congestieproducten in relatie tot CSP? Moeten zij ook financiële zekerheden hebben of kan de 'bakker op de hoek' ook CSP worden?

Erkenning tot CSP is niet gerelateerd tot financiële zekerheden en het staat voor alle partijen vrij om de CSP-erkenning op te starten.

Voor capaciteitsbeperking is een CSP optioneel. Moet hier dan alsnog een prekwalificatietraject voor worden doorlopen? Of geldt dit alleen voor redispatch?

Gaat het om een vast tijdsvenster? Dan vrijwel zeker niet. Gaat het om vermogen op afroep? Dan kan er wel om aanvullende zaken gevraagd worden, zoals een proefafroep en de vraag hoe dit bijv. in weekenden gewaarborgd gaat worden.

Wie moet de aangeslotene bewust gaan maken van congestiemanagement?

Zowel de netbeheerder als de CSP. Daarom informeert de netbeheerder zowel de aangeslotene (met de oproep om zich evt. door een CSP te laten vertegenwoordigen) als de CSPs. Daarnaast zien we een rol voor de brancheverenigingen.

Het zal per aangeslotene erg verschillen in hoeverre al schakelmogelijkheden en processen zijn ingericht. Hoe gaan netbeheerders daar mee om?

Hier maken wij ons ook zorgen over. Ook bijv. bij weekend- en avondafroepen. We kijken nog hoe hier goed op in te spelen, maar staan zeker open voor suggesties. We roepen een aangeslotene dan ook op in zo'n geval een CSP in te schakelen. Dit is ook de reden dat we ons bij voorkeur richten op grotere aangeslotenen, er vanuit gaande dat automatisering voor hen relatief lagere kosten met zich mee brengt.

partners in energie logo
logo westland partners in energie
logo rendo partners in energie
logo enexis partners in energie
logo stedin partners in energie
logo coteq partners in energie
logo liander partners in energie
Copyright © 2021